“ΤΩΡΑ ΠΟΙΟΣ ΑΠΕΜΕΙΝΕ ΣΤΗΝ ΙΜΒΡΟ;” H ΓΚΙΟΚΤΣΕΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΗΣΟ ΤΩΝ ΜΑΚΑΡΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ ΖΩΝΗ

Η Ίμβρος / Γκιοκτσεαντά, ένα μικρό νησί στο Αιγαίο αλλά και παράλληλα το μεγαλύτερο νησί της Τουρκίας, ήταν ένας σχεδόν κλειστός κόσμος, συχνά αποκομμένος από την ξηρά λόγω απόστασης. Ήταν μια αυτόνομη κοινότητα ανθρώπων που αποτελούνταν αποκλειστικά από Ρωμιούς-πλην των διοικητικών υπαλλήλων- των οποίων κύριες απασχολήσεις ήταν η γεωργία, η κτηνοτροφία και η αλίευση σφουγγαριών. Οι άνθρωποί της ζούσαν μέσα στη φτώχεια όμως έδιναν μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση των παιδιών, διοργάνωναν μεγάλα πανηγύρια και μαζώξεις, ακολουθούσαν πιστά τα έθιμά τους και διαμόρφωσαν συλλογικά μια αυθεντική ταυτότητα για το νησί. Όπως φανερώνουν και τα μοναστήρια που βρίσκονται διάσπαρτα στο νησί, ήταν μια κοινότητα ανθρώπων με βαθιά πίστη από την οποία προέκυψαν πολλές και σημαντικές θρησκευτικές προσωπικότητες. Η Ίμβρος, που για πέντε περίπου αιώνες ήταν υπό οθωμανική διοίκηση, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου έγινε βάση των δυνάμεων της Αντάντ, κάτι που προκάλεσε το πρώτο κύμα μετανάστευσης από το νησί. Με τη Σύμβαση της Λωζάνης προβλέφθηκε ένα ειδικό καθεστώς τοπικής αυτοδιοίκησης στο νησί και παραχωρήθηκε στην Τουρκική Δημοκρατία. Αυτό το καθεστώς δεν τηρήθηκε ποτέ και η Ίμβρος, ή η Γκιοκτσεαντά σύμφωνα με το νέο όνομά της, βρέθηκε στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής διαμάχης που ξεσπάει τον καιρό του Κυπριακού Ζητήματος.

Πλέον, η Ίμβρος δεν η Νήσος των Μακάρων, όπως περιγράφονταν στην αρχαιότητα, αλλά ο τόπος υλοποίησης του “Προγράμματος Διάλυσης”, ένας τόπος όπου μεθοδεύτηκαν υποχρεωτικές απαλλοτριώσεις γης, αναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών, εγκληματικές πράξεις αλλά και επιβλήθηκε η ίδρυση αγροκτήματος κρατικών συμφερόντων, η εγκατάσταση ανοικτής αγροτικής φυλακής και η εγκατάσταση τάγματος εκπαίδευσης στρατοχωροφυλακής. Η Ίμβρος γίνεται πια μια “απαγορευμένη ζώνη”.

Στο βιβλίο του “Τώρα Ποιος Απέμεινε στην Ίμβρο “, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Serdar Korucu καταγράφει τις μαρτυρίες 28 Ιμβρίων που περιγράφουν τι συνέβη στο νησί από το 1960 και μετά. Μέσα από τα μάτια τους, ο αναγνώστης παρακολουθεί την “παλιά” ζωή της Ίμβρου, τα αδιέξοδα που βίωσαν οι Ίμβριοι λόγω των κρατικών πολιτικών που υιοθετήθηκαν αλλά και την στοχοποίηση και τη δαιμονοποίηση των Ρωμιών μέσω του τύπου.

Τώρα που η Γκιοκτσεαντά έχει μετατραπεί σε έναν τουριστικό προορισμό προωθώντας την “αυθεντική” ταυτότητα του νησιού που ανα-παράγεται, είναι αδήριτη ανάγκη να θυμόμαστε το παρελθόν, τον πολιτισμό και την ελπίδα που αντιστέκεται. Αυτό πρέπει να καταγραφεί στην ιστορία για να μην επικαλυφθεί από τη λήθη που φέρνει η πρόταση “ό,τι έγινε, έγινε”.